ابراهيم عاملي ( موثق )
372
تفسير عاملي ( فارسي )
و عبرت گرفتن از سرگذشت او كه چه بود و چه شد و بكجا رسيد و در نتيجه آدمى تسليم بفرمانبرى حقّ مىشود ، 2 - پاك كردن دل از وسوسه هاى شيطان براى آسايش و اطمينان دل و توجّه بحقّ و درك حلاوت قرآن و عبادت ، 3 - براى كلمات قرآن رموزى و اشارات و معانى هست كه تا دل از وسوسه و تحريكات شيطان دور نشود آنها را درك نكند پس آدمى با استعاذه فكر خود را براى درك رموز كلمات قرآن آماده مىكند ، حافظ گفته است : در راه عشق وسوسه ى اهرمن بسى است هشدار و گوش دل ، به پيام سروش كن سخن ما : در آيت 92 جمله هاى « * ( إِنَّما يَبْلُوكُمُ اللَّه بِه وَلَيُبَيِّنَنَّ ) * الى آخر » شايد اشاره باشد به اين كه خداوند براى شما پيمان و قرارداد و سوگند و وعده ها را وسيله ى تمرين اخلاقى و اجتماعى قرار داده است تا بتوانيد گفتار و كردار خود را در اختيار خود بداريد و طورى زندگى خود را منظَّم كنيد كه در موقع قرارداد يا سوگند و وعده آماده باشيد براى وفاى به آن و بواسطه ى شدت مواظبت در كوچكتر كار زندگى ، نه آن وعده و پيمان را فراموش ميكنيد كه بغفلت تخلَّف از وفاى بعهد و پيمان كنيد و نه زيادى گرفتارى و ناچارى و بىنظمى زندگى وادار مىكند كه بدقول باشيد و پيمان خود را انجام ندهيد و پيوسته خود را از مردم پنهان كنيد و به خانه بنشينيد و هر كس در خانه تان بكوبد بگويند نيست . و نيز در نتيجه ى نظم و كار زندگى آدمى لاابالى و بىقيد نخواهيد بود كه وفاى بپيمان و شكستن آن براى شما فرق نكند و هم ديگران چه با شما پيمان شكن باشند يا با وفا بپيمان خود ، براى شما فرق نكند و عاقبت چنين مردم و اجتماع داراى اين گونه افراد وحشيگرى و ذلَّت و رنج و محنت و زير فرمان ديگران رفتن و اسارت و بندگى خواهد بود . و جمله ى « ليبيّننّ لكم » تا آخر ممكن است بيان نتيجه ى اين دستور باشد كه در عالم ديگر سود و زيان اختلاف در وفاى بپيمان و بيوفائى و شكستن آن نمودار مىشود كه پيمان شكن زيان كار خود را مىبيند و پيماندار و درست قول سود كار خود را و شايد همانطور كه از طبرى نقل كرديم مقصود پيمان مردم باشد با پيغمبر در